Powstała książka o likwidacji getta w Staszowie

Getto staszowskie usiłuje przywrócić pamięć o najbardziej tragicznym okresie historii Żydów w Staszowie. Uzmysławia czytelnikom dramat kilku tysięcy ludzi odizolowanych od reszty mieszkańców miasta i ostatecznie poddanych eksterminacji.

GettoAutor opisuje pierwsze lata niemieckiej okupacji Staszowa podczas której zaczęły wchodzić w życie restrykcyjne przepisy prawne skierowane przeciwko ludności żydowskiej. Następnie omawia działalność staszowskiego Judenratu, Wydziału Pracy, Komisji Sanitarnej, Żydowskiej Samopomocy Społecznej, Żydowskiej Służby Porządkowej, Towarzystwa Ochrony Zdrowia. Według rejestrów staszowskiego Judenratu na ogólną liczbę 5500 Żydów mieszkających w Staszowie między 1940 a 1943 rokiem 750 było uchodźcami lub wypędzonymi głównie z Kalisza, Sieradza, Łodzi, Mielca, a nawet z Austrii. Przedstawia życie codzienne w getcie staszowskim do jego likwidacji 8 listopada 1942 roku. Przed deportacją w październiku i na początku listopada 1942 roku do Staszowa wysiedlono Żydów z Połańca, Osieka, Rakowa, Szydłowa, Bogorii, Kurozwęk i innych miejscowości. Wszyscy Żydzi zostali doprowadzeni do stacji kolejowej w Szczucinie, gdzie ich wymordowano.

Ostatni rozdział jest poświęcony tak zwanemu „małemu gettu” w Staszowie ponieważ po wysiedleniu ze staszowskiej społeczności żydowskiej, pozostało za przyzwoleniem okupantów, kilkuset Żydów – pracowników szopów, firmy budowlanej Oemler i policjantów żydowskich z rodzinami. Zawiera informacje na temat porządkowania mienia żydowskiego oraz publicznych aukcji. W 1942 i 1943 roku Niemcy zlikwidowali szopy i firmę Oemler. Część Żydów została wywieziona do tzw. „wtórnego getta” w Sandomierzu. 3 czerwca 1943 roku Staszów stał się „judenrein” – wolny od Żydów.

Książka oparta jest na wykorzystaniu archiwalnych materiałów oraz zawiera relacje osób – świadków tamtych wydarzeń. Dzięki fotografiom i informacjom zawartym w tej publikacji można również lepiej poznać rzeczywistość „dzielnicy zamkniętej”.

Książkę można nabyć w księgarniach w Staszowie i na allegro.

Paweł Skowron urodził się w 1959 roku w Staszowie. Ukończył filologię romańską na Uniwersytecie Jagiellońskim i filologię angielską w Akademii Polonijnej w Częstochowie. Jest członkiem Kieleckiego Towarzystwa Naukowego. Autor publikacji książkowych: Społeczność żydowska Staszowa w latach 1918-1939 (2017) oraz Jesekiel Dawid Kirszenbaum i Jan Skowron. Malarze ze Staszowa (2020).