Skarbczyk (Muzeum)

Skarbczyk powstał na skutek przebudowy z dwóch okrągłych baszt obronnych w poł. XVI wieku. Ślady ich fundamentów widoczne są do dzisiaj. Od tamtej pory spełniał on funkcje mieszkalne. Zbudowany został z kamienia - dwukondygnacyjny i podpiwniczony. Ścianą zachodnią - pierwotnie i północną - przylegał w dolnych partiach do murów obronnych. W latach pięćdziesiątych XX wieku został odrestaurowany. Południową ścianę budynku zdobi zegar słoneczny wykonany w 1962 r. Obecnie mieści się w nim biblioteka i ekspozycje nawiązujące do historii Szydłowa. W piwnicy znajduje się sala tortur.

Skarbczyk
Skarbczyk z XVI w. W środku znajduje się muzeum, biblioteka i sala tortur. Fot. P. Walczak

Wystawa geologiczna ma na celu wyjaśnienie budowy geologicznej rejonu południowego obrzeża Gór Świętokrzyskich. W rejonie tym, stanowiącym odrębną jednostkę strukturalną, zlokalizowany jest Szydłów. Na wystawie znajduje się szkic tektoniczny rejonu wraz z jego przekrojem poprzecznym i z wyodrębnieniem istotnych momentów, które decydują o budowie geologicznej omawianej jednostki. Okazy skalne, będące integralną częścią składową przekroju, wyjaśniają wykształcenie litologiczne poszczególnych serii budujących obrzeżenie. Obszar południowego obrzeżenia Gór Świętokrzyskich posiada charakterystyczny zespół mineralny i kompletna ekspozycja tej dziedziny pozwala powiązać wspomniany rejon z centralną częścią Gór Świętokrzyskich.

Wystawa archeologiczna zawiera skrótowe przedstawienie początków osadnictwa oraz jego rozwoju na terenie Szydłowa i najbliższej okolicy, od chwili pojawienia się pierwszych grup ludzi do początków państwa polskiego. Podobnie jak w części geologicznej, umieszczona jest mapa-plansza z zaznaczonymi stanowiskami archeologicznymi na Kielecczyźnie. Poza tym tablica chronologiczna pradziejów, wykonana w formie barwnej kompozycji graficznej, przedstawia kolejno po sobie następujące etapy rozwoju społeczeństw pierwotnych. Materiały ilustrujące daną epokę pradziejową umieszczone są w 5-segmentowej gablocie, która znajduje się bezpośrednio pod tablicą; każdy segment gabloty z zabytkami archeologicznymi unaocznia epokę pradziejów. Oprócz wyżej wymienionych materiałów zabytkowych, w części tej znajdują się modele ziemianki, domostwa budowanego "na zrąb", krosna i koła garncarskiego.

Wystawa historyczna jest skrótowym i poglądowym ujęciem historii miasta. Omawia dzieje Szydłowa od momentu jego powstania do II wojny światowej. Uwzględnia zagadnienia położenia i lokacji miasta, jego zaplecza gospodarczego, niektórych funkcji produkcyjnych i usługowych miasta oraz związków Szydłowa z ogólnopolskimi wydarzeniami politycznymi. Powyższe problemy zilustrowano eksponatami i różnego rodzaju materiałem zabytkowym. Przeważają tu jednak graficznie wykonane mapy, tablice i plansze kompozycyjne. Z zabytków o dużej wartości historycznej i muzealnej warto wymienić wytwory miejscowych cechów, będące świadectwem rozwiniętego tu dawniej rzemiosła, jak np. zamki i kłódki żelazne oraz fragmenty ceramiczne (cegły gotyckie tzw. "palcówki" i fragmenty nowożytnych naczyń i kafli piecowych). Również dużą wartość przedstawiają reprezentowane na wystawie militaria: XVII-wieczna zbroja polska z karacentowym szyszakiem, ostrogi polskie z tego okresu, szabla z czasów wojen napoleońskich oraz pociski armatnie z kilku okresów dziejowych. Gablotę militariów zamykają bomby, granaty i pociski armatnie z okresu II wojny światowej.

Sala tortur została wykonana przez Gminne Centrum Kultury w ramach środków pozyskanych z programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013".

Skarbczyk
Sala z 12-toma wymyślnymi urządzeniami do zadawania tortur. Fot. P. Walczak