Winiarskie tradycje w naszym regionie

Już za tydzień, w Szydłowie posadzone zostaną winorośla w Miejskiej Winniczce. Będzie to trzecia miejska winnica w regionie świętokrzyskim, po Sandomierzu i Opatowie.

Region świętokrzyski to właściwie najstarszy region winiarski na ziemiach polskich. Już w roku 1140 pojawia się pierwsza historyczna wzmianka na temat winnicy przyklasztornej przy Opactwie Cystersów w Jędrzejowie. Z roku 1163 pochodzi pierwsza wzmianka o winnicy towarowej w Zagości k/Buska Zdroju, kiedy to Henryk Sandomierski ofiarowuje ziemie Joannitom, w skład których wchodzi winnica i dwóch ludzi do jej uprawy. Wino z tej winnicy było wysyłane na dwór królewski aż do czasów Władysława Jagiełły. Kolejne wzmianki pochodzą z 1179 r., kiedy Cystersi otrzymują opactwo w Wąchocku, a przy klasztorze zakładają winnicę. W 1183 roku powstaje winnica przy Opactwie Cystersów w Koprzywnicy. W 1226 zostaje założona winnica przy Klasztorze Dominikanów w Sandomierzu. W całym regionie przetrwało wiele nazw miejscowości świadczących o tradycjach winiarskich: Winiary, Winiarki, Las Winiarski, Winna, Winnica itd.

W latach 20-tych XX wieku powstał plan wznowienia uprawy winorośli w Polsce. Wybitny winogrodnik Stanisław Madej we współpracy z rządem wyznaczył dwa miejsca najbardziej odpowiednie do tej uprawy: dolinę Pilicy oraz okolice Szydłowa. W Kotuszowie k/Szydłowa powstała doświadczalna winnica, w której uprawiana była Vitis vinifera (winorośl szlachetna). Winnica została całkowicie zniszczona podczas II wojny światowej. W 1951 roku powstała winnica Instytutu Sadownictwa w miejscowości Lipowa, która działała przez 11 lat.

Praca wre w Winnicy Avra
Fot. Winnica Avra

W latach 90-tych XX wieku ponownie zaczynają się pojawiać winnice w regionie świętokrzyskim. Aktualnie istnieje ok. 30 winnic, a w powiecie staszowskim działają 4 winnice.

Na terenie Gminy Szydłów funkcjonuje Winnica Avra w Woli Żyznej założona w 2012 r. Prowadzą ją Państwo Elżbieta i Tomasz Woźniak. Pierwsze wino z ich winnicy powstało w 2014 r. W 2016 roku powiększyli winnicę do 1,12 ha, na których rośnie 6000 krzewów winnej latorośli dziewięciu odmian – Regent, Rondo, Solaris, Seyval Blanc, Bianca, Cabernet Cortis, Zweigelt, Muscaris i Riesling. Winnica Avra będzie się opiekować Miejską Winniczką w Szydłowie, która zostanie założona 24 kwietnia tego roku. Winnica w Woli Żyznej zrzeszona jest w Fundacji Świętokrzyskie Winnice.

Źródło własne i Winnicy „Avra”

Czytaj również: W Szydłowie powstanie miejska winniczka